Granpré Molières gedachtengoed, over straatnamen en bouwstijlen

De Directie Wieringermeer  (hierna: Directie) besteedde in 1932 veel aandacht aan de aardrijkskundige benamingen van dorpen, wegen, kanalen en tochten. Die zorgvuldigheid ontbrak echter bij de straatnamen in de eerste twee dorpen. Namen als Brugstraat, Brink, Schoolpad, Schoolstraat, Poststraat, Havenstraat, Havenkade, Sportweg en Torenstraat toonden weinig verbeeldingskracht, de naam was gekoppeld aan een bouwwerk, waterweg of terrein in de directe omgeving lag voor de hand.

Kerkstraat werd Ir. Lelystraat

Aan kerken geen gebrek. Zowel Slootdorp als Middenmeer kregen een Kerkstraat. Dat leidde tot verwarring bij de postbestellers. Na de inundatie van 1945 werd de Gereformeerde kerk in
Middenmeer op een andere locatie herbouwd, een opluchting voor de postbode. De Kerkstraat in Middenmeer werd de Ir. Lelystraat. De Hervormde kerk bleef overeind en de Torenstraat behield haar naam.

Wat hier wél veranderde, waren de woningen. De huizen, oorspronkelijk gebouwd in 1932, waren door de inundatie volledig verwoest. Ze waren ontworpen door bouwbureau ‘De Wieringermeer’, onderdeel van de bouwkundige afdeling van de Directie. Ze kenmerkten zich door een schuin dak vanaf de eerste verdiepingsvloer. In 1947 werden de woningen herbouwd op de bestaande funderingen. De gevels op de eerste verdieping werden recht opgetrokken en de indeling aangepast. Dat leverde ruimere kamers op, een stap vooruit in wooncomfort.

Harmonisch geheel

Architect en stedenbouwkundige prof. dr. M.J. Granpré Molière, als adviseur verbonden aan de Directie, had bij de oorspronkelijke opzet van de woonkernen zorgvuldig nagedacht over samenhang en ruimtelijkheid. Afstanden tussen woningen, groenvoorzieningen en de diepte van de tuinen vormden een harmonisch geheel dat modern en open oogde. Na de herbouw in 1948 leek de straat door de rechte gevelwanden echter optisch veel smaller. Van Granpré Molières oorspronkelijke gedachtengoed was nog maar weinig herkenbaar.

Ruimtelijker en mooier

De herbouw van 1948 behoort inmiddels tot het verleden, de sloopwerkzaamheden zijn begonnen. Granpré Molière is niet vergeten. De huidige stedenbouwkundigen en architecten (in opdracht van woningcorporatie Wooncompagnie) grijpen terug op zijn ideeën. De nieuwe Torenstraat belooft ruimtelijker en mooier te worden dan die van 1948.

Fred de Vries 
10 januari 2026