Historisch Genootschap en Het Filmhuis werken samen in FilmToen.

 

Programma najaar 2020

Thema: Botsende werelden

 

Elke tweede zaterdag van de maand: 10 oktober, 14 november, 12 december 2020.

Aanvang: 14.00 uur
Toegangsprijs: 5 euro

 

Zaal: In de Grote Zaal van de Cultuurschuur!  Hier is de 1,5m-afstandregel mogelijk.
Maximaal aantal bezoekers: 45
Reserveren dringend gewenst.

E-mail: filmhuiscultuurschuur@gmail.com
of bel naar: 06 8123 2610
Contactpersoon: Marco Lont

 

DE FILMS

 

10 OKTOBER  Faja Lobi

de eerste kleurenfilm van Herman van der Horst, één van de grootmeesters van de Nederlandse documentaire. Opgenomen in Suriname in een tijd (1960) dat alles daar nog pais en vree leek. En vanuit Nederland werden nog weinig vraagtekens gezet bij koloniaal bezit en slavernijverleden.

Indrukwekkend is het, hoe Van der Horst de machtige binnenlanden en het kleurige Paramaribo met zijn camera vangt. Een symfonie van beelden en “inheemse” muziek, meanderend als de Marowijnerivier. De film werd bekroond met een Gouden Beer.

Weinig lijkt er te “botsen” in dit tropisch paradijs aan de andere kant van de Atlantische Oceaan. Verschillende bevolkingsgroepen leven vredig naast elkaar, en alle Surinamers houden van “moederland” Nederland. Anno 2020 kijken we hier iets anders tegenaan…

 

14 NOVEMBER, Turin Horse

In maart moest dit paard vanwege corona op stal blijven, nu in de herkansing.
Mokkig als hij is heeft Ricsi, het paard, weinig trek in naar buiten gaan. Wij gaan smullen van de langgerekte shots in wit, zwart en grijs waarmee Hongaarse meesterfilmer Béla Tarr zijn ondergangsvisioen schetst.

Locatie: een gammel boerderijtje op de Hongaarse poesta. De wind raast en giert onophoudelijk. In de stal een oude knol, fier, maar wankel. Binnen, om een bord dampende aardappelen, een vader en dochter in afgeragde kleren, die elkaar niets meer te vertellen hebben. De deur zwiept vervaarlijk open. Een buurman komt een fles pálinka halen en dondert dat de grote stad vergaat.

Een groep zigeuners, op weg naar “Amerika”, probeert de dochter te schaken. De put valt droog. Een uitbraak van paard, vader en dochter mislukt. De olie van de lamp raakt op. Het vuur in de sintels dooft uit. Het einde van de wereld nadert. Het einde van de film ook.

 

12 DECEMBER,  De Poolse Bruid

Op veler verzoek brengen we deze magnifieke Nederlandse speelfilm uit 1998, van de in Algerije geboren Karim Traïdia. De film werd bekroond met een Gouden Kalf.

Dit keer bevinden we ons op het Hooge Land van Noord-Oost Groningen. Bij “Henk”, een alleenstaande en alleen werkende boer (Jaap Spijkers), staat opeens Poolse “Anna” (een glansrol van Monic Hendrickx) voor de deur. Met veel gebaren en weinig woorden vertelt ze hoe ze gevlucht is uit een bordeel, waar ze met valse voorwendselen naartoe gelokt is.

Henk stelt weinig vragen, vangt haar op. Omdat dat zijn mensenplicht is, en omdat hij voor Anna valt. Ze geeft zich langzaam gewonnen, al blijft het moeilijk taal- en cultuurbarrières te overwinnen. Maar dan duiken Anna’s pooiers op…

 

 

Uit de film The Turin Horse, 2011.

 

DEZE FILMS ZIJN EERDER VERTOOND  

 

8 februari – Liefde is Aardappelen (Nederland 2017, Oekraïne)

De Nederlandse documentairemaakster Aliona van der Horst (1970) erft het zesde deel van het geboortehuis van haar Russische moeder. De rest is voor haar vijf tantes. Wanneer ze ter plekke gaat kijken, stuit ze op een bewogen verleden. Heel veel schoenen, want de winters in de Oekraïne waren koud, zeker bij één kachel.

Aliona vindt brieven, waarin haar moeder vertelt over de armoede, de honger en de doden in de jaren dertig. De tantes praten daar liever niet over. Voor hen is Aliona ondanks haar Russische bloed een ‘buitenlander’, die niets begrijpt van de Russische ziel. En Stalin, de man die al die honger en doden op zijn geweten heeft, was wél de Grote Leider in de strijd tegen de Duitsers. Aliona moet het daarmee doen. Maar zij, en de kijker, raakt óók onder de indruk van de overlevingsdrift van deze baboesjka’s.

Naar filmrecensie in NRC.

Een van de vijf Oekraïnse tantes van Aliona van der Horst

 

11 januari – Petit Paysan (Frankrijk 2017)

De jonge Franse boer Pierre runt in zijn eentje het kleine bedrijf van zijn ouders. Een computergestuurde megastal heeft hij niet, aan sociale contacten komt hij nauwelijks toe. Zelfs in zijn slaapkamer spoken zijn koeien nog rond. Toch is hij gelukkig, want zo blijft het bedrijf in de familie.

Maar dan slaat het noodlot toe: een van zijn dieren is besmet. Pierre meldt dit niet, want dan zullen alle koeien geruimd worden. Als ook andere dieren ziek worden, zoekt hij steun bij een collega-slachtoffer, die als vlogger actie voert tegen de strenge regelgeving. Toch verschijnen de mannen in witte pakken kort daarna op het erf van Pierre. Als laatste draagt hij zelf het kalfje naar buiten dat hij kort daarvoor ter wereld heeft geholpen.

Een film van Hubert Charuel. Lees de recensie.

Still uit de film Petit Paysan, 2017

Films vertoond oktober – december 2019

12 oktober – Het Hut Syndicaat (2018)

Een boeiende, sfeervolle documentaire over de jacht, de alleroudste manier van voedselverwerving. Gemaakt door de Mexicaanse regisseur Diego Gutierrez, al jaren werkzaam in Nederland.

Plaats van handeling is een jagershut in de Wieringermeer. Elke herfst verzamelt zich daar een groepje mannen op leeftijd, die het nog één keer willen voelen: een prooi bespieden, “aanspreken”, aanleggen, de trekker overhalen.

Velen hebben tegenwoordig zo hun twijfels bij deze “sport”. Jagen is dieronvriendelijk, zeggen ze, en jagers zijn treurige macho’s. Nietes! De massaslachting in de bio-industrie is veel wreder, alleen zíé je dat niet!

Aldus de grote gangmaker van het Hut Syndicaat, Ronald Timmermans. Behalve verwoed jager is hij ook verwoed kok en schrijver. Van en over wild, uiteraard. Zijn lijfspreuk: Het beste scharrelvlees komt van de jager. Mee (on)eens? Vertel het hem! Ronald Timmermans zal zelf bij de vertoning van Het Hut Syndicaat aanwezig zijn. Ongewapend.

 

9 november 2019Les glaneurs en la glaneuse (2000)

Ook “arenlezen”, voedsel (op)rapen dat bij de oogst is achtergebleven, was ooit een vorm van voedsel verzamelen. Vroeger, op die mooie schilderijen van Millet en Van Gogh, was dat niets bijzonders, het hoorde erbij.

En nog steeds zijn er mensen, vooral in Frankrijk, die bukken en rapen als de oogstmachines zijn vertrokken. Maar nu uit pure, economische noodzaak. Hun prooi: “te grote” of “te kleine” aardappelen. Ook in de stad, bij het sluiten van de markt, duiken ze steeds vaker op, die rapers. Soms als een vorm van protest tegen verspilling. Een kromme komkommer is ook lekker!

De recent overleden regisseur Agnès Varda, zelf óók een raapster, maar dan van beelden, brengt het allemaal liefdevol in beeld.

 

14 december 2019Van klein- naar grootschalig. En terug?

Drie documentaires (1-Betere tied’n in Groningen-26 min. 2-Sicco. Een boer verandert de wereld-34 min. 3-Boeren met toekomst-40min.) over de grote veranderingen in de Nederlandse landbouw sinds de jaren dertig. Veranderingen die vooruitgang betekenden. Want schaalvergroting, ruilverkaveling, mechanisatie en specialisatie maakten een eind aan lange werkdagen, gebroken ruggen en een karig bestaan.

Ook de grote verschillen – en conflicten – tussen herenboeren en “hun” arbeiders verdwenen. Sicco Mansholt, herenboer met een links hart, speelde daarbij een grote rol. In Groningen, in Nederland én in Europa.

Maar er was ook een keerzijde: uitputting van de grond, mestoverschot, “groen asfalt”. Drie moderne boeren, een akkerbouwer, een veeteler en een kippen- en schapenhouder, kiezen daarom een andere weg: geïntegreerde landbouw. Werkt dat?

Als toetje de speelfilm Boerenbedrog uit 1967, van de Katholieke Plattelandsjongeren Wieringerwerf. Starring Rein Koolen.

 

____________________________________________________________

Programma winter 2018/2019

Thema: Verzet!
Geïnspireerd door het Jaar van het verzet; en Maand van de geschiedenis, thema 2018 is Opstand. 

Elke eerste zaterdag van de maand: 6 oktober; 3 november; 1 december; 5 januari 2019; 2 februari; 2 maart

Aanvang: 14.00 uur
Toegangsprijs: 5 euro (op 2 maart, vanwege de lengte van de film, euro 7,50)
Reserveren: filmhuiscultuurschuur@gmail.com
of bel naar: 06 8123 2610

Contactpersoon: Marco Lont, marcolontstroe@gmail.com 

 

Over de zes films bij het thema Verzet

Zaterdag 6 oktober – Het meisje met het rode haar (1981)

We trappen het seizoen af met twee films. Voor de pauze een documentaire (1980) waarin Truus Menger, maatje van Hannie Schaft, koel en zonder wroeging terugblikt op het vuile werk dat zij, jonge vrouwen moesten verrichten. Tot liquidaties aan toe.
Voorafgaand aan de hoofdfilm houdt documentairemaker Ineke Hilhorst een inleiding (onder voorbehoud)

Roman Het meisje met het rode haar

Theun de Vries schreef roman over Hannie Schaft

Na de pauze Het meisje met het rode haar. Regisseur Ben Verbong volgde voor de speelfilm in grote lijnen de gelijknamige roman uit 1956 van Theun de Vries. Hannie Schaft, rechtenstudente, van goede komaf, zien we als heldin van het communistische verzet. Heldhaftig, standvastig en vastberaden tot het bittere eind.

 

Zaterdag 3 november – Homecoming (2017)

Homecoming is een film van de Hongaarse cineast Ferenc Török. In een slaperig dorpje stappen een paar dagen na het einde van de oorlog twee mannen uit de trein. Vreemdelingen, onbekenden. ‘Joden’, gaat al snel het gerucht. Wat brengt hen hier? Verborgen schatten? Wraak? Het begin van een tragikomedie, waarin geleidelijk duidelijk wordt welke dorpeling ‘goed’ was in de oorlog, en welke ‘fout’. Hoewel…

Voorafgaand aan de film houdt dr. Marjan Schwegman, opgegroeid in Middenmeer, een inleiding. In haar leven als prominent historica waren vraagstukken van oorlog, onderdrukking en verzet nooit ver weg. In 1980 studeerde zij af op Het stille verzet van vrouwen in illegale organisaties. Tussen 2007 tot 2016 plaatste ze als directeur van het NIOD vele vraagtekens bij het begrip ‘heldendom’.

 

Zaterdag 1 december – Avondmaalgasten (1983) 

Het Zweedse filmkanon Ingmar Bergman (1918 – 2007) maakte maar liefst 40 filmproducties.
In Avondmaalgasten belandt een dominee in een dorpje op het Zweedse platteland in een diepe geloofscrisis. Hij komt in verzet tegen de dogma’s en de zekerheden die hij zijn leven lang verkondigd heeft. Maar God en zijn Geboden geven zich niet zo gemakkelijk gewonnen… Een ingetogen zwart-wit film met aangrijpende dialogen.

Voorafgegaan door een deskundige inleiding, met knipoog.

 

Zaterdag 5 januari 2019 – Naila and the Uprising (2017)

Een bijzondere productie van Julia Bacha, een Braziliaanse documentairemaker. Opgebouwd uit archiefbeelden, interviews en animatiebeelden. Over de Eerste Intifada (1987-1993), een spontane volksopstand in Gaza en op de Westbank, waarin vrouwen een hoofdrol spelen. Hun woede en verontwaardiging richt zich in de eerste plaats op de Israëlische autoriteiten. Maar al snel komt daar het gevecht bij tegen de onderdrukking in eigen land, door mannelijke macho’s. Met Yasser Arafat als het absolute alfamannetje.

De film wordt ingeleid door Lilian Peters afkomstig uit Hippolytushoef. Twee jaar na het uitbreken van de Eerste Intifada deed zij in 1989 als historica in Israël onderzoek voor haar doctoraalscriptie over het Joodse Werkdorp in de Wieringermeer (haar geboorteplek). Sindsdien is zij regelmatig naar het gebied teruggekeerd en volgt ze de politiek daar op de voet. Zo was ze bij het uitbreken van de Tweede Intifadah (2000) voor haar werk in Jeruzalem en Ramallah.

 

Zaterdag 2 februari – Rebel without a cause (1955).

Een film van de Amerikaan Nicholas Ray.  Dé klassieker bij uitstek over jeugdige onvrede en rebellie in het Amerika van de jaren vijftig. De volwassenen, hun ouders, begrepen er niets van… Zoevende auto’s, zoemende ijskasten, aangeharkte voortuinen, hamburgers en Coca Cola, een crew cut, wat wil je nog meer? – Opwinding, sensatie, sex, rock ’n roll!

Met een hoofdrol voor James Dean, die in de eerste plaats zichzelf speelt. De eeuwige rebel voor wie de spijkerbroek, het witte T-shirt en de cowboylaarzen zijn uitgevonden. Die gekwelde, getergde, plaagzieke, behaagzieke blik…

Film still uit Rebel without a cause

 

Zaterdag 2 maart – 1900, Novecento (1976).

Het onovertroffen klassieke filmepos van de Italiaanse filmmeester Bernardo Bertolucci met in de hoofdrol géén individuele held, maar een collectief, een groep. Niet gesitueerd in de grote stad, maar op het platteland. Italië, de Povlakte, tussen 1900 en 1925. Arm versus rijk, boerenarbeider versus herenboer, sikkel versus knuppel, socialisme versus fascisme.

Te midden van al dit collectieve spektakel, geschilderd in betoverende pastelkleuren, zoomt de camera óók in op individuele helden en schurken aan beide zijden van het front. Zeer levensecht neergezet door Robert de Niro, Gerard Depardieu en Donald Sutherland. Gedragen door de indringende muziek van Ennio Morricone. Een wervelend schouwspel dat geen moment verveelt, in 311 minuten!

Bertolucci's meesterwerk Novecento

De klassieke filmposter van Novecento (1976)

 

__________________________________________________________________________________________________________________

 

Programma winter 17/18 – vijf voorstellingen

Thema: VERTREKKEN OF BLIJVEN

Op zaterdagen: 7 oktober 2017, 4 november, 6 januari 2018, 3 februari, 3 maart.

 

Over de vijf films, scroll naar beneden voor alle data

 

Zaterdag 7 oktober  Het is een schone dag geweest

Eigenlijk draaien we twee films: Ein boerevrouw haet noeët gedaon; en Het is een schone dag geweest
De eerste film is van producent Marofilm uit 1938; met beelden van het vreedzame leven op het Limburgse platteland.
Na de pauze volgt de fameuze film Het is een schone dag geweest van Jos de Putter, hoe een oude Zeeuws-Vlaamse boer afscheid neemt van zijn land.

Film Toen presenteert op 7 oktober 2017

filmstill Ein boerevrouw haet noeët gedaon,1938


Zaterdag 4 november   
  Latcho Drom, goede reis

Een film van Tony Gattlif (1991, 103 minuten). Ingeleid door Peter Jorna.

Roma en Sinti in Nederland
Voorafgaand aan de film zal Peter Jorna, adviseur Roma en Sinti-beleid, een korte inleiding geven over het leven van zigeuners en andere kampbewoners in Nederland. Nu, en in het verleden. Wellicht zullen ook Galid Weiss en Sabina Achterberg, zelf kampbewoners, aanwezig zijn. Sabina is voorzitter van de vereniging Sinti, Roma en Woonwagenbewoners Nederland. Lees meer in Het Wiel,  met landelijk woonwagennieuws.

Over Latcho Drom
Roma op drift – Een ontroerende tijd- en ruimtereis door de lange, bewogen geschiedenis van de Roma, een van de grote zigeunervolkeren. Duizend jaar geleden verdreven uit Noord-India, trekken ze steeds verder westwaarts, op de vlucht voor minachting en discriminatie. Om uiteindelijk, na de hel van Auschwitz, te belanden in Zuid-Spanje…

Hun enige troost al die eeuwen is hun muziek, die meebeweegt met de omgeving. En die bij alle pijn het leven blijft omarmen. Vandaar dat regisseur Gatlif, zelf een Roma-zigeuner, muziek en dans zo’n grote rol geeft in zijn film. Hij vertelt zijn verhaal met trillende violen, klepperende castagnetten, wapperende rokken en weemoedige zangstemmen. In een taal die iedereen verstaat.

latcho drom, goede reis (1993)

Still uit film Latcho Drom (1993)

 

 

 

 

 

 

 

 

Zaterdag 6 januari   Paul dans sa vie

Een film van Rémi Mauger (2005, 90 min.)

“Paul in zijn leven” luidt de letterlijke titel van deze Franse documentaire. Met de nadruk op in. Want de 75-jarige Paul uit Normandië staat er nog middenin: in het leven, en in de aarde. Krom als de bomen om hem heen trekt hij met zijn ploegje zijn voren. Terwijl op een aangrenzende weggetje een reus van een trekker voorbijraast…

Nee, landbouwer Paul is “niet met zijn tijd meegegaan”. Samen met zijn twee zussen, eveneens ongetrouwd, blijft hij op de oude, vertrouwde manier zaaien, maaien en cider maken. Zonder stress, zonder quota en regeltjes. Ook is Paul, anders dan zijn collega’s, niet bezweken voor de zekerheid van een baan in de kerncentrale, even verderop. Een wijs besluit, of een bewijs van onvermogen?

Regisseur Rémi Mauger, die Paul kent uit zijn jeugd, brengt deze keuze boeiend en kleurrijk in beeld. En dankzij die eigenwijze, onverstoorbare Paul valt er ook veel te lachen. In Frankrijk trok Paul dans sa vie volle zalen.

Film Toen draait Paul dans sa vie op 6 januari 2018

Still uit Paul dans sa vie, 2005.

 

Zaterdag 3 februari    Exodus   –  Een film van Otto Preminger (1960, 208 min.).

Cultuurhistoricus Dr. Remco Ensel (NIOD, Radboud Universiteit) zal vooraf een inleiding houden over de situatie in Palestina/Israël rond 1947 en overeenkomsten en verschillen tussen de “echte” Exodus en het film-epos. Ook vertelt hij over de “Dora”: een vluchtelingenschip dat er in 1939 wél in slaagde voortvluchtige Joden over te brengen naar Palestina. Met aan boord onder andere 50 ex-bewoners van het Joodse Werkdorp in de Wieringermeer.

Samenvatting Exodus

De film Exodus is een Hollywoodproductie uit 1960 van Otto Preminger. Het verhaal is gebaseerd op de dramatische dooltocht van het passagiersschip “Exodus” dat in juli 1947 4.500 Joodse overlevenden van de Holocaust vanuit Marseille probeerde over te brengen naar Palestina. Tevergeefs. In het zicht van de haven van Haifa enterden de Britten, beheerders van Palestina, het schip en stuurden de wanhopige passagiers terug de zee op. Pas in Hamburg, destijds óók Brits bezettingsgebied, mochten ze uiteindelijk van boord. Om doorgezonden te worden naar voormalige concentratiekampen. Die stonden toch leeg…

Filmcast: Paul Newman, Eva Marie Saint en anderen.

 

Zaterdag 3 maart    Zuiderzeefilmdag.

Inloop vanaf 13.30 uur
Aanvang om 14.00 uur

Prijs: € 7,50

Film Toen eert de honderdste geboortedag van de Zuiderzeewet uit 1918 met een serie unieke, zeldzame films over de voormalige Zuiderzee.

De Zuiderzeewet kwam voort uit een visionair initiatief van Dr. ir. Cornelis Lely, een wet met grote gevolgen. Twaalf jaar later, in 1930, verrees de Wieringermeer groot en machtig uit het zilte sop. Weer twee jaar later was de Afsluitdijk een feit en kon de inpoldering van de IJsselmeer beginnen. In diverse films met zeldzame beelden maken we kennis met de oude Zuiderzee-stadjes, Cornelis Lely, de inpolderaars en de ontginners, het zaaien en het oogsten. Tijdens de middag serveren we smakelijke zeehapjes van toen, en de films worden omlijst door poëtische klanken. Met als finale: een filmisch verslag van muziektheater Beloofd Land in 2011 opgevoerd in het Domeinkantoor in Wieringerwerf.

Rein Koolen, oud-voorzitter van het Genootschap, zal in een inleiding vertellen over het waarom, het hoe en door wie. Kortom, een gevarieerd en verrassend programma. Komt dat horen, komt dat zien!

Van Zuiderzee naar meer

Op 14 juni is het op de kop af honderd jaar geleden dat de Zuiderzeewet van ir. Cornelis Lely van kracht werd. De Zuiderzeewerken hebben ervoor gezorgd dat het Nederland van nu er ingrijpend anders uitziet dan het Nederland van 100 jaar geleden: de woeste Zuiderzee werd bedwongen, de Afsluitdijk en de vorming van nieuw land door de inpoldering van de Wieringermeer, de Noordoostpolder en Oostelijk en Zuidelijk Flevoland zijn hiervan zichtbare voorbeelden. De 100ste verjaardag van de Zuiderzeewet is daarom het vieren waard! Bekijk de themasite Van Zuiderzee naar meer.

 

______________________________________________________________________________________________________________________________________

 

Programma winter 16/17 – drie filmvoorstellingen

Thema: EEN GEMEENSCHAP 

Data: 7 januari, 4 februari, 4 maart, en extra: 1 april 2017

Prijs per voorstelling: € 5 (tenzij anders aangegeven)
Reserveren via http://decultuurschuur.nl/filmhuis/

 

Over de drie films:  

7 januari 2017, 15:00 uur     De Wieringermeer (1938)
Let op: herhaling op zaterdag 1 april, aanvang 14:00 uur.
Producent: Marofilm
Met beelden over de kolonisatie en over de ontwikkeling van onze polder. Het is het verhaal van de start van onze eigen gemeenschap, hoe bouw je een polder op, over dorpen, wegen en boerderijen. De film werd voor het eerst getoond in de beurszaal in Middenmeer in 1941. Extra: korte inleiding vooraf.

dak-1  dak-2  dak-3  dak-5

Vier fragmenten uit de film ‘De Wieringermeer’ uit 1938. 

 

4 februari 2017, 14:00 uur    ‘Aarde’ van Alexander Dovzhenko uit de Oekraïne (1930).
Een film uit het jaar dat onze polder droog kwam, die een verhaal laat zien uit de periode dat de collectivisering van de landbouw gestalte kreeg. In februari 1917 begon de ‘Russische Revolutie’. In tegenstelling tot de januarifilm laat deze rolprent zien hoe een gemeenschap door veranderend beleid ontwricht wordt. Naast de propaganda voor het communistische systeem biedt de film mooie beelden van natuur en landbouw. Extra: Marien Jacobs, slavist, leidt de film in. Naar verslag. 

 

4 maart 2017, aanvang, 10  uur ’s ochtends:  De Satantango (1993) van Bela Tarr
De film biedt een indringend verhaal van het leven van een kleine gemeenschap die door de ondergang van hun kolchoz weggezakt is in een ongemakkelijke berusting. Ze wachten op de verlosser, wie of wat dat dan ook is, een vreemd soort hoop. De film is gebaseerd op het boek van Krasnahorkai uit 1985 en in 2012 verscheen een Nederlandse vertaling. Naar verslag.

 

Rein Koolen