Ooit waren er plannen voor veel meer dorpen in de Wieringermeer. Slootdorp, Middenmeer, Wieringerwerf en Kreileroord kennen we allemaal. Maar wat is er gebeurd met dorpen als Wagendorp, Oude Zeug en Nieuw Almersdorp? Het dorpenpatroon uit 1929 vertelt een bijzonder stukje geschiedenis van de polder.
Vóór de drooglegging van de Wieringermeer bestudeerde stedenbouwkundige Prof. Ir. M.J. Granpré Molière de te bouwen woonkernen. Hij ging uit van de situering van de dorpen en gehuchten op het oude land. Die lagen ongeveer 3 à 5 km van elkaar af. Zijn conclusie was dat er in de Wieringermeer vijf dorpen zouden moeten komen. En acht gehuchten aan de randen van de polder.
Van Almersdorp tot Robbenoord
Granpré Molière ontwierp een dorpenpatroon: naast Slootdorp, Middenmeer en Wieringerwerf plande hij ook Almersdorp, Wagendorp, West Zeug, Oude Zeug, Robbenoord, Haukessluis, Ulkesluis, Oostwaard, Oostgroet en Nieuw Gawijzend. Zonder veel ophef werd besloten deze woonoorden te ontwerpen en te bouwen.
Maar in de dertiger jaren toen de woonkernen moesten komen, volgde er een voorzichtiger beleid. Om te beginnen stichtte men drie dorpen, centraal in de polder. In 1931 begon de bouw van Slootdorp, daarna volgden Middenmeer en Wieringerwerf.
Eén extra dorp
Ondertussen kwam de overheid tot de slotsom dat drie dorpen de verzorging van het gebied makkelijk aankonden. De bevolkingsgroei was minder hoog dan ingeschat, de mobiliteit en zelfredzaamheid van de bewoners steeg. Door de oprukkende mechanisatie waren minder arbeidskrachten nodig. Na de inundatie en wederopbouw van de Wieringermeer stichtte het gemeentebestuur toch nog één extra dorp. Dit om het dorpenpatroon evenwichtiger te maken. Het werd Kreileroord!
Dat de eerste dorpen zo dicht bij elkaar liggen is het gevolg van het tekentafelplan uit 1929. De historische vijfcijferige netnummers van de Wieringermeer herinneren ons aan de niet-gerealiseerde dorpen zoals: 02273 Oude Zeug, 02275 Wagendorp, 02276 Nieuw Almersdorp, 0227 Oostwaard.
Hanneke Koolen
8 september 2026.
