Zuster Hendrika Pietronella van Es

Gebied C
grafnummer 1059

Zuster van Es, geboren op 25-06-1910 in Hillegom, overleden in Wieringerwerf op 08-08-2008.

Tekst loopt door onder de foto. 

De selfies van zuster van Es

Een instituut werd ze genoemd, zuster van Es, de kraamverzorgster uit Wieringerwerf. Alleen al tussen 1957 en 1972 mocht zij 325 keer na de geboorte moeder, kind en gezin bijstaan. Moeders die voor het eerst gingen bevallen kregen met voorrang zuster van Es over de vloer.

Hendrika van Es (Rika) was de tweede dochter van metselaar Hemmo van Es en huisvrouw Neeltje Esselman. Ze had een oudere zus Adriaantje (zij stierf aan de Spaanse griep), een jongere broer Pieter en jongste zus Suzanna. Het gezin was Nederlands hervormd. In maart 1949 kwam mejuffrouw van Es naar de Wieringermeer, ze kreeg bij het Witte Kruis een aanstelling als kraamverzorgster voor een jaar, op proef. Haar salaris was f 1.500,- op jaarbasis en de reiskosten werden vergoed.

Na afloop van haar proefperiode ging ze in februari 1950 terug naar Hillegom. Naar verluidt heeft Rika van Es in Hillegom een periode als zelfstandig kraamverzorgster gewerkt maar dit beviel haar niet. Blijkbaar trok de polder toch want in maart 1958 is ze terug, nu als kraamverzorgster voor onbepaalde tijd. In Wieringerwerf ging ze lopend naar haar kraamadressen, naar Middenmeer pakte ze de bus. In Kreileroord kwam zuster van Es alleen als vaders haar ophaalden en weer thuisbrachten. Ze bleef vrijgezel en werd een bekend figuur in de polder tot aan haar overlijden op 8 augustus 2008.

De nalatenschap van kraamverzorgster Hendrika Pieternella van Es (1910-2005) is een goudmijn voor een geschiedschrijving over vrouwen in zorgberoepen. Ze liet onder andere twee fotoalbums na met kiekjes uit de jaren zestig, ruim honderd selfies van de zuster en haar baby’s. In een schrift hield ze bij in welk gezin ze verbleef voor tien of elf dagen kraamzorg. Tel hierbij op de honderden geboortekaartjes en andere documenten over haar werkzame en gepensioneerde leven (abonnementen van zwembad De Terp!), een kostbare schat in het archief van het Historisch Genootschap Wieringermeer.

Vele andere kraamverzorgsters werkten met en na zuster van Es in de polder, al deze vrouwen verdienen een plek in de geschiedenis.

Anita Blijdorp
29 juni 2026.

Naschrift. Met dank aan de familie voor de aanvullingen. ‘Tante Rika’ was hun (oud)tante. Na haar pensioen kwam tante Rika graag kramen bij haar achternichtjes in Drenthe.  (15 juli 2026).

2005, de polder is 75 jaar. V.l.n.r. portretten van mevr. Vlieg, zuster van Es, mevr. Van Sinderen-Top. Archief HGW.Terug naar Verhaal bij een grafsteen